Yazarlar

Metiner Sezer

Metiner Sezer

"Sistem"den önce "zihniyet" değişsin!

Bir ülkede kişi başına düşen milli gelir bin 5 doların altındaysa; o ülke, “düşük gelirli” ekonomi grubundadır. Bin 63 bin 975 dolar arası “alt orta gelirli”,  3 bin 976 – 12 bin 275 dolar arası “üst orta gelirli”, 12 bin 276 dolar üstü gelirli ekonomi ise “yüksek gelirli” ekonomi grubu sayılmaktadır.

Türkiye ekonomisi 1960 yılından itibaren 45 yılını “düşük gelirli” ve “orta gelirli” ülke grubunda geçirdi. 2003 yılında ise “üst orta gelirli” seviyesine yükseldi ve 12 yıldır aynı seviyede gidiyor. Türk toplumunda kişi başına düşen milli gelir 2013 yılından itibaren her yıl yüzde 5 büyüme gösterebilseydi 9-10 sene gibi makul bir sürede “yüksek gelirli” gruba geçecek ve  “Üst Orta Gelir Tuzağı”na düşmeden yoluna devam edecekti ama gösteremedi o büyüme başarısını.

Türkiye’nin “Üst Orta Gelir Tuzağı”ndan en kısa sürede çıkması lazım. “Gelir tuzağı” kriteri ekonomilerde önemli bir kriterdir ve ülkelerin kalkınmışlığı bu kriterle ölçülmektedir.

Tarihi sürece bakıldığında ülkelerin kalkınması, ilk süreçte, tarım ve tarıma dayalı bir kalkınma aşaması göstermektedir. Daha sonra makineleşmeyle birlikte sermaye birikiminin arttığı ve çalışanların eline yüksek ücret geçmeye başladığı görülmektedir. Bu da kişi başına düşen milli gelirin yükselmesi anlamına geliyor tabii.

Gelir tuzakları sadece “Üst Orta Gelirli” ekonomilerde yoktur.  “Yüksek Gelir Tuzağı” da vardır ki, bugün ABD ve Avrupa ülkelerinin takılıp kaldığı tuzak işte bu “Yüksek Gelir Tuzağı”dır. “Üst Orta Gelir Tuzağı” olsun, “Yüksek Gelir Tuzağı” olsun; bu tuzağa düşen ülke toplumları agresifleşmektedirler. Ekonomik güçlerinin azalacağı ve sosyal statülerinin gerileyeceği korkusu onları alternatif arayışlara itmektedir. Trump ve Putin gibi statükoya kafa tutan diktatörlerin prim yapmasının esas nedeni budur.

Ak Parti Hükümeti, her ne kadar “Üst Orta Gelir Tuzağı”ndan söz etmiyorsa da lafın kuyruğunu “Cumhurbaşkanı Hükümeti Sistemi”ne bağlamayı ve konuya dolaylı yoldan gönderme yapmayı da ihmal etmiyor. Başbakan Binali Yıldırım “2003 yılından itibaren bu sistem uygulanmış olsaydı, Türkiye’de bugün kişi başına düşen milli gelir 20 bin dolar olurdu” dedi mesela.

Türkiye’nin “Üst Orta Gelir Tuzağı”ndan kurtulup “Yüksek Gelir” seviyesine çıkması için katma değeri yüksek ürün üretmesi gerekmektedir. Onun için de “Ar-Ge” yatırımlarına ağırlık vermesi, “İnovatif” düşünmesi ve en önemlisi de “Endüstri 4.0” dönemini “es” geçmemesi şartı vardır.

Da…

Kim takar şartı!

Yine de söylemekte fayda var:

Ülkenin “Üst Orta Gelir Tuzağı”nda takılıp kalması “sistem”den ziyade ”zihniyet” meselesidir.  

 

 

Türkiye’nin yıllara göre büyüme performansı şöyle:

Büyüme (Yüzde):                                 Kişi başına milli gelir (Dolar):

 

2002                    6.4                                                        3.581

2003                    5.6                                                        4.698

2004                    9.6                                                        5.961

2005                    9.0                                                        7.304

2006                    7.1                                                        7.906

2007                    5.0                                                        9.656

2008                    0.8                                                       10.931

2009                 - 4.7                                                          8.980

2010                   8.5                                                        10.560

2011                  11.1                                                       11.205

2012                   4.7                                                         11.588

2013                   8.5                                                         12.480

2014                   5.2                                                         12.112

2015                   6.1                                                         11.014

2016                   2.9                                                         10.807

 

 

BizGençler