Yazarlar

Metiner Sezer

Metiner Sezer

Limanlara ruh veren beyinler

Deniz ve havalimanı işletmeciliği ekonominin stratejik sektörleri arasında yer almaktadır. Bu sektörler hizmet üreten sektörlerdir ve her bir proje için yüzlerce milyon dolar yatırım yapılmaktadır.

 

İşin garipliğine bakın ki, çok büyük yatırım olmalarına rağmen kârlılıkları küçüktür ve en ince detayları değerlendirmek suretiyle elde ediliyor o küçük kârlar.Her iki sektörde de acımasız rekabet var çünkü.

Türkiye’deki havalimanı sayısı 56’ya çıktı ve bunların 23’ünden uluslararası uçuşlar gerçekleştiriliyor. Bu havalimanlarının önemli bir kısmı yeni inşa edildi ve çoğu “Yap-İşlet-Devret” sistemiyle işletiliyor.

Havalimanlarının 25 yıllık işletme bedelleri 300-500 milyon dolardan başlıyor ve 3-5 milyar dolara kadar çıkabiliyor. Üçüncü Havalimanı gibi istisna havalimanları da var tabii.

150 milyon yolcu kapasiteli bu havalimanı ihalesini Limak-Kolin-Cengiz-Mapa Ortak Girişim Grubu kazandı ki, 25 yıllık kira için 22 milyar 152 milyon dolar teklif verdi de kazandı. Limak Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir havalimanı inşası için toplam 10 miyar 247 milyon dolar tutarında yatırım yapacaklarını bildirdi. 3. Havalimanı 1. Bölümü’nün 2018 yılı Şubat ayında açılışının gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Limak ve TAV gibi firmalar havalimanı inşası ve işletmesinde uzmanlaştılar. Yurt içinde ihale aldıkları gibi yurt dışında da ihalelere teklif verip birçok havalimanının işletme hakkını satın aldılar.

Dev şirketler arasında kıran kırana rekabetin yaşandığı bu ihalelerde her teklifin inceden inceye hesaplanıp öyle verilmesi gerekiyor. Türk firmaları işte tam bunu yapıyorlar.  

 

Ceynak

 

Limak osun, TAV olsun; eskiden inşa ettikleri havalimanları içindeki ticari alanları kiraya vermekle yetiniyorlardı. Acımasız rekabet onları işletmeciliğe de sevk etti ve yeme içime yerlerinden tutun da alışveriş merkezlerine kadar birçok mekânı kendileri işletmeye başladılar. Havalimanı içindeki alanların her bir santimetresini değerlendirme hususunda müthiş bir beceri kazandılar.

Bu uygulamaya onlara yurtiçinde ve yurtdışında daha fazla ihale kazanma imkânı verdiği gibi Türk işçi istihdam etmelerine ve Türk Maliyesine vergi ödemelerine de yaradı.

Limak ve TAV kadar tanınmıyor belki ama Ceynak var bir de. Deniz limanlarında faaliyet gösteren Ceynak, tıpkı Limak ve TAV gibi çok başarılı. Ceynak Yönetim Kurulu Başkanı Ali Avcı her ne kadar Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, TAV Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın kadar önde değilse de liman işletmeciliğinde gösterdiği başarı ile basiretini ispatladı.

 

Samsunport

 

Ceynak, Cey Group’un amiral gemisidir. Cey Group çatısı altında faaliyet gösteren Ceynak, Türkiye’nin en büyük hububat ve likit yağ lojistiğini gerçekleştiriyor. Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz’deki limanların hepsinde faaliyet gösteriyor ve hububat siloları, likit yağ tankları ile hizmet veriyor.

Faaliyetlerinin önemli bir kısmını limanlarda sürdüren Cey Group, liman işletmeciliğini yerinde öğrendi ve bu tecrübe onu Samsun Limanı İhalesi’ne girmeye sevk etti. 2008 yılında Samsun Limanı’nın işletme hakkını 125 milyon dolar bedelle Özelleştirme İdaresi’nden 36 yıllığına devraldı ve faaliyetini Samsunport adı altında sürdürüyor. 

Ali Avcı, 2010 yılında Samsun Limanı’nı Özelleştirme İdaresi’nden teslim alır almaz 40 milyon dolara yakın teknoloji yatırımı yaptıklarını ve insan kaynaklarını iyileştirerek; limanın verimliliğini üç kat artırdıklarını ifade etti.

 

Ali Avcı

 

Ali Avcı başarılarının sırrını “Kaptanlar, yükleme – boşaltma işlemlerinin en kısa sürede yapılmasını isterler. Liman hizmetlerinden faydalanan firma yöneticilerini ise maliyetlerin düşük olmasını ve mallarının en kısa sürede adrese teslim edilmesini beklerler. İnovasyon ve Ar-Ge bizim misyonumuzdur. Onların bu taleplerini yerine getirip hem gönlünü, hem de takdirlerini kazandık”  şeklinde özetledi.

Ceynak, hâlihazırda Tekirdağ Limanı İşletmeciliğini yapıyor ve İskenderun Limanı’na kuruluş safhasında danışmanlık hizmeti vermişti.

Liman işletmeciliğinde uzmanlaşan ve sektörün gözdesi haline gelen Cey Group kazandığı özgüvenle, global aktör olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Dünyanın çeşitli ülkelerinde gerçekleştirilen liman ihalelerini takip ettiklerini belirten Ali Avcı, “Birikimlerimiz bizi dışa açılma hususunda cesaretlendirdi. Görüşmelerimiz sürüyor. Uygun bulduğumuz bir proje olursa alırız” dedi.

Deniz ve havalimanı işletmeciliğinde zirveye çıkan bu firmalara “Liman Doktoru” denmez de ne denir? Birçok hasta tesisi ayağa kaldırıp verimli hale getirdiler. Kamuyu kamburdan kurtardılar. Hizmet verdikleri firmaların rekabet şansını artırdıkları gibi hizmet alan kurum ve fertlerin işini kolaylaştırdılar.

 

 

 

 

BizGençler