Yazarlar

Metiner Sezer

Metiner Sezer

Türkiye nereye gidiyor? “Çılgın Dolar” nereye koşuyor?  

ABD Doları son dört haftadır çıldırdı ve 3 TL üzerinde rekor üstüne rekor kırıyor.

Önce doları çıldırtan nedenlere bakalım, sonra da bu hafta içinde ne gibi sürprizler göreceğimizi yorumlamaya çalışalım.

Tüm ülke paralarının dolar karşısında değer kaybettiğinin altını çizelim bir kere.

De…

Türk Lirası’nın en fazla değer kaybettiğini de belirtmeden geçmeyelim.

Ülkelerin para birimleri, ABD Başkanlık Seçiminin  “Trump sürprizi” ile sonuçlanmasından dolayı kritik eşiğe girdi ve değer kaybetti.

ABD Merkez Bankası FED, “Faiz artırımı” politikasını uzun zamandır “Demokles’in Kılıcı” gibi sallayıp duruyordu. Trump gibi radikal politika uygulayacağını ve ABD ekonomisinin büyümesi için gereken her türlü yatırımların yapılacağını ifade eden bir liderin seçim kazanması, Aralık ayında  “faiz artırımı” hadisesinin gerçekleşeceğini kesin hale getirdi.

Türkiye’de piyasasında ise bu olaylardan farklı gelişmeler de etkili oluyordu. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, 24 Eylül 2016 günü Türkiye’nin kredi notunu kırmış ve “yatırım yapılabilir” seviyesinin altına indirmişti.

Türkiye, Suriye ve Irak ateş çemberinin içindeydi ve bu ülkelerde yaşanan savaşlardan öyle ya da böyle etkileniyordu.

PKK, ülkede hemen her gün bir terör eylemi gerçekleştiriyor ve Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde şehit cenazeleri kalkıyordu.

Üstüne üstlük 15 Temmuz kanlı darbe girişimi yaşandı.

Bu şartlarda doların 3.40’lara kadar çıkması normaldi ama hiç de iyi olmamıştı.

Her şeyi olumsuz etkiledi çünkü.

Kurlar böyle giderse GSYH 680 milyar dolar seviyesine geriler ki, bu da Türkiye’nin en büyük ekonomiler sıralamasında 19’uncıu sıraya düşmesi anlamına geliyor.

 

Sihirli değnek!

 

Doların bu kadar değer kazanması birçok şeyi olumsuz etkiliyor etkilemesine de Türkiye ne yapabilir? Dolar/TL dengesini kurmak için sallayabileceği sihirli değneği var mı?

Doların ateşini yükselten nedenler belli. Cumhurbaşkanı Erdoğan Trump ile görüşeceğini söylüyor fakat “Dolar için bir şeyler yap” demek gibi bir lüksü yok!

Suriye ve Irak politikalarında yeni bir strateji izlemenin de imkânı olduğu görülmüyor. Ahmet Davutoğlu’nun gidip Binali Yıldırım’ın gelmesi daha etkili olmadı!

Terör konusunda zaten Türkiye’nin elindeki kartlar biteli çok oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü’nü gündeme getirdi. Fakat detaylandırılmış bir şey yok henüz!

Şu anki haliyle ittifaktan ziyade AB ve ABD’ye karşı uygulanan bir blöf kartı görüntüsünden ileri gitmiyor!

 

Yabancı sermaye

 

Türkiye’nin ekonomik büyümeyi sağlayabilmesi için yabancı sermayeye ihtiyacı var. Hem ucuz kredi temin etmesi lazım, hem de doğrudan yatırım çekmesi gerekiyor. Ancak, şartlar buna elvermiyor!

“Katma değeri yüksek” üretim Türkiye’nin olmazsa olmazı durumuna geldi ama Ar-Ge yapmadığı, inovasyon çalışmasında bulunmadığı için onu da gerçekleştiremiyor!

 

İnandırıcılığı zedelendi

 

Türkiye, dünya ülkelerinin dikkatini Suriyeli muhacirler olayına çekmeye çalışıyorsa da muhatap bulamıyor.  “PYD tıpkı DAEŞ gibi terör örgütü ve onun kadar tehlikelidir” diyor, kimse tınmıyor. “Sene sonuna kadar bekleriz, olmadı AB üyeliğini halka sorarız” diyor; AP daha önce davranarak; “Türkiye ile üyelik müzakerelerini askıya alma” meselesini tartışmaya açtı.

Türkiye hızlı bir şekilde kimsenin ciddiye almadığı bir ülke konumuna doğru kayıyor.

Söylediği her şeyin doğru olması hiçbir şeyi değiştirmiyor. Bugünün dünyasında yalnızlaşmak, “sıkıntı” demektir; hem de “çok sıkıntı!”

 

FED 14 Aralık günü toplanıp faiz kararını açıklayacak. Dolayısıyla piyasaların gözü 14 Aralık’a çevrildi. 24 Kasım 2016 Perşembe günü toplanacak olan Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (MB) Para Politikası Kurulu’nun son gelişmeleri gözden geçirdikten sonra faiz kararını açıklaması bekleniyor. MB’nin faiz indirimi yapması veya döviz piyasasına müdahalede bulunması beklenmiyorsa da politika faizini 25 baz puan arttırması ihtimal dâhilinde.

Haftaya sakin başlayan dolar 3.3850 yatay seviyesinde seyrediyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

BizGençler